تاريخ : یکشنبه ۱٩ شهریور ۱۳٩۱ | ۸:۳٠ ‎ق.ظ | نویسنده : سيدابراهيم بچه مشهد

شبهه:

اگر اسلام دین رحمت است، چرا در آیات فراوانی می‌فرماید که با مشرکان بجنگید،

سران فتنه را بکشید و در قصاص برای شما حیات است و ...؟ می‌گویند آیات جهاد

همین است. پاسخ چیست؟



شبهه:

اگر اسلام دین رحمت است، چرا در آیات فراوانی می‌فرماید که با مشرکان بجنگید، سران فتنه را بکشید و در قصاص برای شما حیات است و ...؟ می‌گویند آیات جهاد همین است. پاسخ چیست؟

جواب:

البته که اسلام دین رحمت است و «اگر» ندارد. خداوند متعال رحمان و رحیم است و رحمتش را حتی بر «عدالت» خود مسبوق داشته است، چه رسد به عذاب. بدیهی است اگر چنین نبود، نه تنها باب توبه را نمی‌گشود و فرصت بازگشت را همیشگی قرار نمی‌داد، بلکه اولین عصیان را برای پایان دادن به زندگی و نزول عذاب دنیوی و اخروی کافی می‌شمرد. اما باید توجه داشت که نه تنها معنای «رحمت»، جهالت، غفلت، ذلت و ضلالت نیست، بلکه عین حکمت و فضل است.

بدیهی است که اسلام دین خداست و خداوند متعال، رحمان و رحیم و نیز علیم و حکیم است و بندگان را هدایت می‌نماید تا به کمال برسند. لذا در اسلام آموزه‌هایی مانند آن چه به نام حضرت مسیح (ع) بر مسیحیان بیچاره القا کرده‌اند، مثل این که اگر به این طرف صورتت سیلی زدند، آن طرف را بیاور تا بزنند، یافت نمی‌شود. خداوند متعال رحمان و رحیم و نیز عادل است و دینش مخالف با «ظلم» بوده و «ظلم ستیزی» را نیز آموزش می‌دهد.

در مقابل «ظلم» یا «عدل» است و یا «فضل»، یعنی برتری به واسطه‌ی گذشت. اما در نگاه حکیمانه هر گذشتی برتری نیست و گاهی حماقت محض است.

این که اگر مالت را هدف گرفتند، جانت را تقدیم کن، و اگر جانت را هدف گرفتند، نوامیس مادی و معنویت را نیز پیش‌کش کن، همان حماقت، ذلالت و ضلالتی است که از ناحیه‌ی مستکبرین و ظالمین القا می‌شود تا برای چپاول، تجاوز و نسل کشی، حتی با اندک مقاومتی نیز مواجه نگردند و بدون زحمت و به سهولت به آمال خود دست یابند.

لذا هر عقل سلیمی حکم می‌کند که گاهی گذشت و بخشش لازم است (که بیشتر در امور و حقوق فردی متجلی می‌گردد) و گاهی مقاومت، مجاهدت، قصاص و حتی جنگ ضروری می‌باشد (که بیشتر از امور اجتماعی و دفاع از حقوق الهی و انسانی جامعه مقق می‌گردد). و سکوت، رضایت، بخشش، ترحم و ... در این گونه امور، خود از عوامل گسترش ظلم و فساد خواهد بود. لذا:

الف –اگر خداوند متعال فرمود: «وَ لَکُمْ فِی الْقِصاصِحَیاةٌ یا أُولِی الْأَلْبابِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ - برای شما در قصاص، زندگی نهفته است. ای صاحبان اندیشه، بدان امید که تقوی پیشه کنید (البقره، 179»، به یک ضرورت عقلی جهت حفظ امنیت و نظم جامعه اجازه داده و توصیه نموده است و به همین دلیل است که «أُولِی الْأَلْبابِ‌« یعنی صاحبان فکر (برنامه‌ریزان و سیاستگذاران و مجریان حقوقی، قضایی و نظم اجتماعی) را مؤکداً مورد خطاب قرار داده است. در کجای دنیا غیر از این عمل می‌شود و برای جرم، مجازات تعیین نمی‌گردد و هر مجرم و جنایتکاری مورد عفو و رحمت قرار می‌گیرد؟!

اما در قرآن کریم آیات بسیاری نیز وجود دارد که گذشت  عفو را افضل از قصاص قلمداد نموده و به تقوا نزدیک‌تر برشمرده است. به ویژه در مسائل شخصی. چنان چه در اختلافات خانوادگی می‌فرماید در صورت تخلف می‌توانید متارکه کنید، اما اگر گذشت و صلح کنید، به تقوا نزدیک‌تر است: «وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى».‏

پس، نه قصاص یک حکم مطلق است و نه گذشت و هر کدام باید در جای خود عمل شود.

ب –اگر خداوند متعال در خصوص فتنه گران فرمود:

«وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَکُونَ فِتْنَةٌ وَ یَکُونَ الدِّینُ کُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِما یَعْمَلُونَ بَصیرٌ» (الأنفال، 39)

ترجمه:و با آنها قتال کنید تا فتنه‏اى نباشد و همه دین براى خدا باشد و اگر باز ایستند، پس بى‏گمان خدا بدانچه مى‏کنند بیناست.

در آیات دیگر نیز توضیح داد که «فتنه» از «قتل» بدتر، بزرگ‌تر و شدیدتر است. دقت شود که آدمی معمولاً احساسی برخورد می‌کند و احساسات اغلب حجاب تعقل، تدبر و بصیرت می‌شوند. لذا اگر افراد جامعه مشاهده کنند که یک نفر آمد و یک یا چند نفر دیگر را کشت، به نظرشان او فاسد و فاسقی است که باید قصاص شود و ترحم بر او، همان ترحم بر پلنگ تیز دندان است، اما گمان می‌کنند که «فتنه» شرارت بزرگی نیست، چیز مهمی نیست و اثر چندانی نیز ندارد و می‌توان به آن بی‌توجه بود و یا دست کم اغماض کرد. اما خداوند متعال به انسان بصیرت می‌دهد که «فتنه از قتل بدتر است». ممکن است یک قاتل، یک یا چند نفر را بکشد و یا مانند امریکا و اسرائیل در یک حمله چند صد نفر زن و کودک را قتل عام کنند. در این جنایت بطلان کفر و ظلم ظالم مشهود است، اما در فتنه یک جامعه کشته می‌شود، دنیا و آخرت یک نسل بر باد می‌رود، سرنوشت نسل‌ها برای مدت‌ها و شاید تا قیامت متغیر می‌شود و چه بسا هویت، ماهیت و واقعیت پلید فتنه و فتنه‌گر هیچ‌گاه آشکار نگردد. لذا فرمود:

«وَ اقْتُلُوهُمْ حَیْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَ أَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَیْثُ أَخْرَجُوکُمْ وَ الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْل‏ ...» (البقره، 191)

ترجمه: و هر جا آنها را یافتید بکشید و بیرونشان کنید از آنجا که شما را بیرون کردند. فتنه [آنان‏] از کشتن بدتر است.

و فرمود:

«یَسْأَلُونَکَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِیهِ قُلْ قِتَالٌ فِیهِ کَبِیرٌ وَصَدٌّ عَن سَبِیلِ اللّهِ وَکُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَ إِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَکْبَرُ عِندَ اللّهِ وَالْفِتْنَةُ أَکْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَلاَ یَزَالُونَ یُقَاتِلُونَکُمْ حَتَّىَ یَرُدُّوکُمْ عَن دِینِکُمْ إِنِ اسْتَطَاعُواْ وَمَن یَرْتَدِدْ مِنکُمْ عَن دِینِهِ فَیَمُتْ وَهُوَ کَافِرٌ فَأُوْلَـئِکَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ وَأُوْلَـئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ»(البقره، 217)

ترجمه: از تو درباره جنگ در ماه حرام (رجب، شوال، ذى قعده و ذى حجه) مى‏پرسند (چون عده‏اى از سپاهیان اسلام اشتباها در آن ماه جنگیده بودند)، بگو: هر نوع جنگى در آن (گناهى  ) بزرگ است، ولى هر نوع جلوگیرى از راه خدا (از اسلام آوردن مردم)، و کافر شدن به او و (منع مردم از) مسجد الحرام، و بیرون کردن اهلش از آن، (گناه این امورى که کفار انجام مى‏دهند) در نزد خداوند بزرگتر (از جنگ در ماه حرام) است، و فتنه (شرک و آزار مسلمین) از کشتار بزرگتر است! و همواره (مشرکان) با شما خواهند جنگید تا اگر بتوانند شما را از دینتان بازگردانند، و هر که از شما از دینش برگردد و در حال کفر بمیرد، چنین کسانى عمل‏هاى نیکشان در دنیا و آخرت تباه مى‏شود (در دنیا نیز ذکر خیر و دعا و ترحم مردم به واسطه آثار نیکشان تبدیل به عکس مى‏شود) و آنها اهل آتش‏اند و در آنجا جاودانند.

ج –و البته در آیات بسیاری تأکید شده که اگر دست از فتنه برداشتند، اگر دست از جنگ کشیدند، اگر به شما تعرضی نکردند، اگر با شما وارد صلح شدند، اگر بر تعهدات پایبند بوده و معاهدات فی مابین را نقض نکردند، اگر از شما پناه خواستند و...، شما نیز ترحم کنید.

اما در هیچ آیه‌ای نیامده است که اگر فتنه کردند، شما فریب خورده و قربانی شوید – اگر به دین، کشور، جان، مال و نوامیس مادی و معنویتان متعرض شدند، شما با دسته گل و شیرینی به پیشواز روید – اگر علیه شما جنگیدند، شما تسلیم باشید – اگر شما را قتل عام کردند، شما اهل ترحم باشید و گذشت کنید و ... .

حال اگر این مواضع را با «دین رحمت» بودن اسلام در تضاد می‌بینند، مشکل از بینش و دانش و یا قصد و غرض آنها در ضد تبلیغ و اغفال مسلمین است.



  • ام جی | سیستان دانلود